‘Overschakelen op hergebruik oude bouwmaterialen vereist mentale slag’

Cobouw | Marvin van Kempen

Repurpose / Nieuws / ‘Overschakelen op hergebruik oude bouwmaterialen vereist mentale slag’

Dit artikel is overgenomen van Cobouw.

► Originele bron: website
► Auteur: Frans van Velden
► Beeld: Superuse

‘Overschakelen op hergebruik oude bouwmaterialen vereist mentale slag’

Den Haag – De aandacht voor hergebruik van bouwmaterialen en elementen neemt toe. Het zou goedkoper zijn, maar ook het milieu minder belasten dan de toepassing van nieuwe materialen en producten. Het bedrijfsgebouw van Kringloop Zuid in Maastricht kan als voorbeeld dienen. Vandaag wordt het feestelijk geopend door burgemeester Onno Hoes. Maar er zijn meer initiatieven.

nieuwbouw_01
Het bedrijfsgebouw van Kringloop Zuid

‘‘Architecten zouden niet alleen voor een programma van eisen en een ontwerp moeten zorgen, maar ook een ‘boodschappenlijstje’ moeten opstellen. Daarin staat welke producten en materialen nodig zijn. Dan kan het bouwteam in de omgeving zoeken naar componenten die geschikt zijn voor hergebruik”, aldus Jeroen Bergsma van Superuse uit Rotterdam. Hij is de projectarchitect van Kringloop Zuid in Maastricht. “We zoeken naar repetitie, veel van hetzelfde met weinig maatafwijkingen, want we willen bewerken of passend bijkopen voorkomen. Als de zoektijd om is, kunnen we altijd uitwijken naar nieuwe materialen. We streven naar meer dan de helft hergebruikt. Kringloop Zuid is voor ons een doorbraak, vanwege het schaalniveau. De aandacht neemt toe, maar het duurt wel lang tot de volgende stap. Binnenkort worden molenwieken gebruikt voor bushaltes in Almere. Dat is wel spectaculair.”

De heipalen, de fundering en de beganegrondvloer van Kringloop Zuid zijn nieuw, maar wel van beton met granulaat. Ook de stalen draagconstructie is nieuw. Voor de gevels zijn kozijnen uit sloopflats en stalen platen uit restpartijen gebruikt. “De elementen van de inrichting, gebruikte hekwerken en overheaddeuren worden door de opdrachtgever zelf ingebracht”, aldus Bergsma.

Lange voorbereiding

Een project met hergebruik vraagt een lange voorbereiding, is zijn ervaring. Maar daarna volgt een normaal bouwtraject. “We hebben nu zo’n tien jaar ervaring met zoeken naar componenten. Elk bedrijf heeft wel afval, bijvoorbeeld een kabelbedrijf haspels. Gebruikte beglazing wordt vervoerd op bokken waarmee nieuw glas wordt aangevoerd. De detaillering van Kringloop Zuid is vergelijkbaar met nieuwbouw. De kozijnen bijvoorbeeld zijn tegen stelkozijnen geschroefd.”

Pioniersfase

Volgens Bergsma zou de hele bouw moeten overschakelen op hergebruik. “We zitten in de pioniersfase. Het doel is het sluiten van de stoffenkringloop. Het vereist een mentale slag. Alles wat nodig is om zo’n project te bouwen bestaat al. De faciliteiten zijn er.”

“De aandacht voor hergebruik komt langzaam terug”, is ook de ervaring van Rob Gort van adviesbureau AGM (Afval en Grondstoffen Management) uit Zutphen. “Het vereist een andere manier van slopen, goed opslaan en eventueel aanpassen van materialen. De kunst is te leren ontwerpen de materialen die v oorhanden zijn. Het vraagt flexibiliteit en aanpassing van de maatvoering. Meestal kunnen producten meteen toegepast worden. Als het niet op dezelfde plek kan, dan in de nabije o mgeving.”

Gort startte in 1999 met het bedrijf Bouwcarrousel. “Ik heb veel met Superuse samengewerkt, was zo’n beetje vaste leverancier. Had meestal materialen in voorraad uit eigen sloopwerk. Bouwcarrousel is in 2010 failliet gegaan. Veel mensen zeggen dat ik mijn tijd vooruit geweest ben”, aldus Gort. Hij ziet wel toekomst voor hergebruik in de bouw. De crisis- en herstelwet kan van pas komen als tweedehands materialen niet geheel voldoen aan de regelgeving. “Ik zou het leuk vinden als grote bouwers deze aanpak zouden omarmen.”

Herfabriceren

“Ik vind het een leuk project”, zegt Bas Slager van adviesbureau Repurpose uit Utrecht over Kringloop Zuid. “Het grote publiek weet het nog niet, maar de bouw begint het belang van hergebruik te beseffen. Wij ontwikkelen een marktplaats voor grote hoeveelheden materialen. Momenteel ontbreekt de handel nog in de keten, maar de materialen moeten wel opgeslagen worden. Fabrikanten kunnen producten herfabriceren ( remanufacturing). Ik zie een tendens naar grotere projecten. Hergebruik betekent namelijk twee keer winst, economische en milieuwinst. De winning van nieuwe grondstoffen is vrijwel altijd het meest milieubelastende aandeel. Ik verwacht dat de golf van hergebruik door zal zetten.”

Projectgegevens

Project: Nieuwbouw kringloopcentrum Kringloop Zuid, Maastricht
Opdrachtgever: Stichting Kringloop Zuid
Aannemer: Van Straten (onderdeel van Strukton), Eindhoven
Bouwtijd: 2013-2014
Architect: Jeroen Bergsma, Superuse, Rotterdam
Constructeur: Van der Werf en Nass, Maastricht
Projectmanagement: Patrick Ubags, Process, Maastricht
Bouwsom: 2,5 miljoen euro

Leave a reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Back to Top